|
Święta Bożego narodzenia kojarzą nam się z kilkoma ważnymi elementami i obrzędami. Są one praktycznie nierozerwalne z całą świąteczną oprawą. Wśród nich króluje choinka, prezenty, opłatek lub pasterka, ale okazuje się, że nie wszędzie jest to dzisiaj tradycją i nie zawsze nią było…
Otóż, zacznijmy od najważniejszego, najbardziej wyczekiwanego przez nas symbolu świątecznego, czyli choinki. Jest ona jedną z młodszych tradycji polskiego Bożego Narodzenia. Pierwsze choinki bowiem, pojawiły się u nas dopiero w XIX wieku, czyli zaledwie150 lat temu. Na początku ubierali je niemieccy ewangelicy, mieszkający na terenach Polski. Wcześniej w polskich domach można było zobaczyć gałązki jodeł, sosny lub świerku, którymi ozdabiano domy. Częściej jednak zobaczyć można było snopy zbóż, siano i słomę, które symbolizowały urodzaj i przypominać o ubogim pochodzeniu Jezusa Chrystusa. Tradycja ta, w wielu domach przetrwała do dziś w postaci garstki sianka kładzionego na szczęście pod obrusem. Świadectwa historyczne podają, że święto Bożego Narodzenia wprowadzone zostało już w IV wieku, początkowo 6 stycznia a potem 25 grudnia. Choinka przyjęła się i na stałe zagościła w polskich domach dlatego, że zinterpretowano ją jako wiecznie żywe i zielone drzewo, odzwierciedlające symbolikę Chrystusa. Natomiast światełka i lampki mają być przypomnieniem o chrystusowej światłości. Niegdyś, uważano też, że to nie pierwszy dzień Nowego Roku wróży o całym następnym, ale właśnie wigilia. Jej przebieg miał decydować o przebiegu całego przyszłego roku. Dlatego wszystkie prace gospodarskie i nie Tylko, musiały zostać tego dnia wykonane i skończone. Cały dzień podporządkowany był przygotowaniom do świątecznej kolacji a ludzie mieli okazywać sobie życzliwość, zgodę i pokój. Według tradycji wieczerza wigilijna musi się składać wyłącznie z dań postnych, jednak od 2003 roku, Watykańska Kongregacja Nauki Wiary zatwierdziła oficjalnie zniesienie postu. Nie obowiązuje on już katolików, chyba, że wigilia przypadnie w piątek. Dwanaście dań wigilijnych jest koniecznością na stole. Mówi się, że to liczba dwunastu miesięcy w roku oraz dwunastu apostołów zasiadających z Chrystusem przy stole podczas ostatniej wieczerzy. Jednak wierzymy też, że większa ilość dań na stole to zapowiedź większego dobrobytu w następnym roku. Każdej z potraw należy chociaż spróbować, choćby z szacunku dla płodów ziemi i wykonanym z nich pokarmom. W Polsce wigilia stała się powszechną tradycją dopiero w…XX wieku! Popularność zyskiwała powoli od wieku XVII, głównie na wsiach, stąd mnogość chłopskich tradycji przy wigilijnym stole. Wieczerzę rozpoczynać należy po ukończeniu wszystkich prac, wraz z pojawieniem się pierwszej gwiazdy. Przed rozpoczęciem kolacji modlimy się i czytamy odpowiedni ustęp z pisma świętego, żeby nie zapomnieć o właściwym wydźwięku świąt. Potem nadchodzi czas na świąteczne życzenia i dzielenie się opłatkiem. Nie wszędzie jednak tradycje są takie same. W Chinach na przykład, gdzie nie ma wielu katolików, ludzie są zewsząd atakowani świątecznym nastrojem, kolędami, choinkami i ozdobami, w których produkcji Chiny wiodą przecież prym. Ludzie nie rozumiejący katolickiego święta, zinterpretowali je sami. Okres Bożego Narodzenia nie jest tam wolny od pracy ale ludzie chcą świętować, więc obchodzą coś, co bardzo przypomina nasze Walentynki. Jest to święto miłości i pokoju a ludzie kupują prezenty sobie samym… Okazuje się, że i w krajach katolickich obchodzenie świąt nie jest takie jednolite. Na przykład tradycja opłatkowa poza Polską żyje tylko na Litwie, a o Pasterce w wielu krajach w ogóle nikt nie słyszał. Wynika to z tego, że wszelkie tradycje są dość młode i nie miały czasu bądź szansy, przyjąć się wszędzie jednocześnie. Upowszechniają się one głównie dzięki modzie i mediom, odchodząc od pierwotnego religijnego przesłania. Najnowszą tradycją stało się wspólne oglądanie powtórek, co roku tych samych, świątecznych filmów. Bo czy ktoś z nas wyobraża sobie święta bez powtórki kultowego już filmu „Kevin sam w domu”? Ja już chyba nie… 
Tagi: tradycje, wigilijne, świąteczne, Boże Narodzenie, Wigilia, |
Nagłówki RSS
